Series: MNL2K SET~4

प्रश्न-पत्र कोड 65

Q.P. Code

रोल नं. परीक्षार्थी प्रश्न-पत्र कोड को उत्तर-पुस्तिका के

Roll No. मुख-पृष्ठ पर अवश्य लिखें।

Candidates must write the Q.P. Code

on the title page of the answer-book.

संस्कृतम् (सम्प्रेषणात्मकम्) SANSKRIT (Communicative)

अवधि : होरात्रयम्

निर्धारित समय : 3 घण्टे

Time allowed : 3 hours

पूर्णीङ्गाः : 80

अधिकतम अंक : 80

Maximum Marks: 80

नोट :

1. कृपया जाँच कर लें कि इस प्रश्न-पत्र में मुद्रित पृष्ठ (।) 15 हैं ।
2. प्रश्न-पत्र में दाहिने हाथ की ओर दिए गए।(॥) प्रश्न-पत्र कोड को परीक्षार्थी उत्तर-पुस्तिका के मुख-पृष्ठ पर लिखें।
3. कृपया जाँच कर लें कि इस प्रश्न-पत्र में 18 प्रश्न हैं ।
4. कृपया प्रश्न का उत्तर लिखना शुरू करने से (IV) पहले, उत्तर-पुस्तिका में यथा स्थान पर प्रश्न का क्रमांक अवश्य लिखें।

1. इस प्रश्न-पत्र को पढ़ने के लिए 15 मिनट का (V) समय दिया गया है । प्रश्न-पत्र का वितरण पूर्वाह्न में 10.15 बजे किया जाएगा । 10.15 बजे से 10.30 बजे तक परीक्षार्थी केवल प्रश्न-पत्र को पढ़ेंगे और इस अवधि के दौरान वे उत्तर-पुस्तिका पर कोई उत्तर नहीं लिखेंगे।

NOTE:

Please check that this question paper

contains 15 printed pages.

Q.P. Code given on the right hand side of

the question paper should be written on

the title page of the answer-book by the

candidate.

Please check that this question paper

contains 18 questions.

Please write down the Serial Number of

the question in the answer-book at the

given place before attempting it.

15 minute time has been allotted to read

this question paper. The question paper

will be distributed at 10.15 a.m. From

10.15 a.m. to 10.30 a.m., the candidates will

read the question paper only and

will not write any answer on the answer-

book during this period.

P.T.O. 65 []

General Instructions: This question paper is divided into four sections. It has total 18 questions. Section 'A': 1 question no. 1. Section 'B': 3 questions no. 2 to 4. Section 'C': 7 questions no. 5 to 11. Section 'D': 7 questions no. 12 to 18. Attempt questions as per specific instructions. Write question no. in answer book before attempting it. सामान्य निर्देशाः अस्मिन् प्रश्नपत्रे चत्वारः भागा: सन्ति । अस्मिन् प्रश्नपत्रे अष्टादश (18) प्रश्नाः सन्ति । भागः ‘क’ – 1 – प्रश्नसंख्या 1. भागः ‘ख’ – 3 – प्रश्नसंख्या 2 – 4. भागः ‘ग’ – 7 – प्रश्नसंख्या 5 – 11. भाग: ‘घ’ – 7 – प्रश्नसंख्या 12 – 18. विशिष्टनिर्देशानुसारं प्रश्ना: समाधेया:। उत्तरप्स्तिकायां लेखनात् पूर्वम् सर्वप्रथमं प्रश्नसंख्या लेखनीया।

|10 अङका:|

भागः ‘क’

अपठितावबोधनम्

1. अधोलिखितं गद्यांशं पठित्वा प्रदत्तप्रश्नानाम् उत्तराणि संस्कृतेन लिखत : 10

भारतदेश: कृषिप्रधान: देश: अस्ति अत: भारतीयसमाजे कृषक: प्रमुखतम: स्तम्भ: इव स्थित: अस्ति । कृषकाः प्रातःकाले एव उत्थाय धर्मवृष्टिशीतवातादीन् सहमानाः अनवरतं परिश्रमं कुर्वन्ति । ते भूमेः गर्भे बीजानि आरोपयन्ति, तदनन्तरं वृषभै: यन्त्रै: च भूमे: सम्यक् कर्षणं कृत्वा सिञ्चनकार्ये संलग्ना: भवन्ति । वर्षाकाले मेघानां प्रसादेन धान्यलक्ष्मीरिव भूमि: सुशोभिता भवति । शरद्-ऋतौ सुवर्णवर्णै: शस्यशालिभि: क्षेत्राणि रमणीयानि दृश्यन्ते । यद्यपि कृषकस्य श्रमेण राष्ट्रस्य अन्नपूरणं, वस्त्रपूरणं जीवनधारणं च साध्यते, तथापि कृषक: स्वयं दारिद्र्यपीडितं जीवनं यापयित । कदापि अतिवृष्ट्या अनावृष्ट्या वा सम्पूर्णं शस्यं विनश्यति, विपणौ अपि सः न्यूनमूल्यं लभते ऋणभारः च कृषकान् दुःखेन पीडयति । तथापि कृषकाः धैर्यं न त्यजन्ति, अपितु पूर्णनिष्ठया स्वकर्म कुर्वन्तः समाजस्य पालनं कुर्वन्ति । एतदर्थम् ‘अन्नदाता’ इति विशेषणेन कृषक: सम्माननीय: । यदि कृषका: न स्यु:, तर्हि मानवसमाजस्य जीवितं असम्भवमेव भवेत् । अत: वयं कृषकाणां श्रमस्य, त्यागभावनाया: धैर्यस्य च सम्मानं कुर्याम । राष्ट्रस्य मेरुदण्ड:, समाजस्य जीवनप्राण:, संस्कृते: रक्षका: च कृषका: एव। 65 <math>\mathbf{2}</math> Ш